![Dom Loewena, widok zza jabłonii. Cel pogladowy.](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/04/WIdok-na-do-z-sadu-scaled.jpg)
Dom żuławski
—
z 1798
Dom Petera Loewena powstał ponad 226 lat temu. Wielki budowniczy domów żuławksich zbudował go dla swojej rodziny. Jest to jego pierwsza, zachowana konstrukcja.
Historia różnie się z nim obeszła, ząb czasu nadgryzł tu i ówdzie, ale jedno jest niezmienne. Dom stoi, doświadcza swoich mieszkańców, wyczekuje przyszłości.
Jest wspaniałym, acz małomównym świadkiem historii, pozostałością doskonale zorganizowanej kultury społeczności wyznaniowej mennonitów, kultywującym prymat pracy i skromności.
Konstrukcja jest dziełem najwybitniejszego budowniczego domów na żuławach, człowieka, który potrafił połączyć wnętrze, elementy wystroju i zdobienia z bryłą budynku w jednolitą i doskonałą strukturę w stylu klasycystycznym. Jest ostańcem po prosperującej i dobrze wrośniętej w tkankę społeczną innych grup mniejszości, świadcząc o wielokulturowości Żuław; dodatkowo dom jest symbolem zmagań człowieka z morzem i odebraniem mu polderów, pod uprawę i hodowlę.
Dom jest świadectwem wielkich dziejowych migracji, poczynając wyjazd jego budowniczego na Ukrainę, po zmieniajace się granice państw, budowę nowożytnego społeczeństwa i tożsamości narodowej, wojny… Napoleońskie, dwie wojny światowe. Mieszkańcy domu mówili w różnych językach, dolno-niemieckim (Plautdietsch), niemieckim, polskim. Dom Loewena ma bardzo wiele do powiedzenia; dla tych, którzy umieją słuchać jest niezagłuszalny.
Dom nosi w sobie wiele tożsamości, osadniczą olenderską, mennonicką, pruską, ziemio-odzyskańczą, ale przed wszytskim jest schronieniem.
Zobacz
— Galerię
Zwrócenie świetności domowi to misja. Dom jest artefaktem, świadkiem historii regionu, ludzi, ich życia i wierzeń ale i aktywnym elementem w tych historiach.
Wywołuje wpływ na jego mieszkańców… sąsiadów, bliższych i dalszych, krajobraz. Jest jedną z podwalin, na której opiera się nasza tożsamość.
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena_jesien-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-kuchnia-letnia-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-Szczyt-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-z-nowym-szalunkiem-na-wegle-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-Zima-widok-od-obory-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-Zima-widok-od-wschodu-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/04/WIdok-na-do-z-sadu-1024x768.jpg)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/04/Dom-Loewena-Gzyms-1024x1024.png)
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/04/Dom-od-strony-poludniowej-kwiecien-2024-1024x768.jpg)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-Zima-widok-od-zachodu-na-lipe-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-drzwi-zima-1024x768.png)
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Portal-domu-loewena-1-1024x768.png)
Postęp
—
Prac
Przywracanie takiego domu do życia to fantastyczna przygoda. Twórcza, detektywistyczna, intymna. Wszelkie ingerencje, wbite gwoździe, wycięte deski, scięte drzewa niosą konsekwencję na lata…już na zawsze.
To jest jakby dialog z domem, z jego wewnetrzną duszą z którą poprzez działanie, można nawiązać bliski kontakt.
Sierpień 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-Sierpien-2024.png)
W sierpniu rękoma przyjaciela usunęliśmy pozostałości obory oraz odsłoniliśmy punktowo fundamenty. Oczom ukazuje się piękna ściana ogniowa, przyszła ozdoba odnbudowanej obory.
Lipiec 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/dl_lipiec_2024.png)
W lipcu pomocna przyjacielska dłoń pomogła odsłonić to co do tej pory było odkryte. Czas na zejście do fundamentów!
Czerwiec 2024
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Dom-Loewena-czerwiec-2024-1024x768.png)
Przyszedł czas na azbest i pozbycie się pozostałości zawalonej obory.
Maj 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/05/Dom-Loewena-w-maju-2024-1024x768.jpg)
Maj minął na szukaniu przyłączy wody, pozostałości dawnej rury oraz ponownego uruchomienia studni w oborze.
Kwiecień 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/04/dom-loewena-kwiecien-2024.jpg)
Wiosna to czas przygotowywania ogródka i walki z wszechobecnym bzem. Nie są to może najpilniejsze prace, ale troche oddechu roślinom, które na działce spędziły juz wiele lat też się należy.
Marzec 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/03/Dom-Loewena-bez-lipy.jpg)
Z żalem pożegnaliśmy się ze 150 letnią lipą. Było to najstarsze drzewo na działce i wieloletnia towarzyszka domu. Niestety była pusta w środku i „pochylała” się nad domem…
Luty 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/02/dom-loewena-inwentaryzacja.jpg)
Niesprzyjające zmiowo-jesienne warunki wymusiły inwentaryzację pomieszczeń wewnątrz.
Styczeń 2024
![](https://domloewena.pl/wp-content/uploads/2024/02/dom-loewena-w-styczniu-2023.jpg)
Zima to był czas palenia w piecach i drobnych prac odkrywczych w środku, jak usuwanie płyt paździerzowych i odsłanianie gołej konstrukcji drewnianej.
Grudzień 2023
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Prace-w-sadzie.png)
Udało się zabezpieczyć dom na zimę, aby był suchy i starczyło nawet czasu na uporządkowanie sadu.
Listopad 2023
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Konserwowanie-domu.png)
Rzutem na taśmę przed przymrozkami dom został zakonserwowany dziegciem z olejem i terpentyną.
Październik 2023
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Ogrodzenie-lesne.png)
Ogrodzenie domu płotem tymczasowym było poważnym faux-pas uczynionym sarnom…szybko jednak nauczyły się korzystać z bram.
Wrzesień 2023
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Reperowanie-dachu-w-domie-lewena.png)
Z pomocą taty załataliśmy dziury w poszyciu dachowym i wsparliśmy zbutwiałe krokwie przed zimą.
Sierpień 2023
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Karczowanie-dom-loewena.png)
Z pomocą kolegów dżungla czarnego bzu i pokrzywy ustąpiła.
Lipiec 2023
![](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Pow-Loewena-Lipiec-2023.png)
Dom dostaje nowego właściciela. Trzeba tylko do domu się dostać…
Dom Loewena jest jednym ze starszych zachowanych
–
na Żuławach Malborskich
Dawna mennonicka osada Tiegenhagen (dziś Cyganek) składała się z rozrzuconych zagród. Peter Loewen zbudował swój dom 5 km dalej. Był cieślą ale i rolnikiem. Dom nie był pierwszym w okolicy. Z czasem wokół pojawiły się kolejne zagrody, tworząc osady Petershagen, Reinland, i Neustädterwald dziś Gozdawa.
![Mapa okolic Nowego Dworu Gdańskiego](http://domloewena.pl/wp-content/uploads/2023/12/Mapa-Gozdawy-1.png)
Obrazy
warte tysiąc słów…